Elżbieta Paśnicka, Marek Paśnicki

Substancje wyzwalające reakcje nadwrażliwości pokarmowej

 

Po spożyciu pokarmów oprócz klasycznych reakcji IgE-zależnych, mogą wystąpić również reakcje IgE-zależne lub niealergiczne. Wywołują je nie tylko substancje dodatkowe oznaczone symbolem "E", ale również salicylany, aminy biogenne (przede wszystkim histamina, ponadto tyramina, fenyletylamina), kwas benzoesowy i nikiel.

Występują one w pokarmach naturalnie lub powstają w przebiegu ich obróbki, przechowywania, pod wpływem mikroorganizmów lub w trakcie naturalnego procesu starzenia.

W przeciwieństwie do substancji "E" ich obecność w pokarmach nie jest podawana na opakowaniu. Stanowią wiec ukryte niebezpieczeństwo dla pacjentów z nadwrażliwością pokarmową.

Przedstawiona lista powinna pomóc pacjentom z nadwrażliwością pokarmową w ustaleniu pokarmów, których należy unikać lub spożywać w ograniczonej ilości.

Występowanie substancji wyzwalających w pokarmach nie jest stale, stwierdza się również istotne wahania ich zawartości.

     Salicylany
   
     Aminy biogenne
   
     Kwas benzoesowy
   
     Nikiel
   
 
"X" – produkty o najwyższej zawartości substancji
 
  OWOCE, WARZYWA
       
  Jagody (np. truskawki, maliny, czarne jagody) X X    
  Śliwka        
  Jabłko        
  Gruszka        
  Kiwi        
  Figa        
  Wiśnia       X
  Banan        
  Rabarbar        
  Cytrusy (mandarynka, cytryna, pomarańcza, grapefruit)        
  Morela        
  Ananas        
  Brzoskwinia        
  Winogrona        
  Melon        
  Orzechy   X   X
  Pistacje        
  Owoce suszone (np. morele, daktyle), ow. kandyzowane X      
  Rodzynki X      
  Owoce konserwowe        
  Pieczarki, rzodkiew, rzodkiewka, cukinia, pory        
  Ogórek        
  Kukurydza, soja, orzeszki ziemne       X
  Strączkowe (np. fasola, bób, soczewica)        
  Groch        
  Pomidor   X    
  Kalarepa        
  Korniszony, pikle mieszane        
  Szparagi pietruszka, cebula, czerwona boćwina        
  Awokado, bakłażan        
  Grzyby        
  Szpinak        
  Produkty kiszone oprócz kiszonej kapusty (np. ogórki)        
  Kiszona kapusta   X    
  Warzywa liściaste (np. kapusta włoska, sałata)        
  Kapusta (np. kapusta: pekińska, czerwona, biała, brokuły)        
  Oliwki konserwowe        
  Warzywa konserwowe       X
  Ziemniaki i jego przetwory (np. chipsy, krokiety, sałatka ziemniaczana)        
  PRODUKTY ZBOŻOWE        
  Produkty z pełnego ziarna, kleiki        
  Produkty z owsa (w tym płatki owsiane)       X
  Gryka, proso        
  Proszek do pieczenia        
  Kiełki        
  Mąka do panierowania        
  Ciasto drożdżowe        
  Gotowe musli z owocami, płatki kukurydziane        
  Pieczywo i ciastka        
  Makaron, kluski        
  NABIAŁ        
  Gotowy twaróg ziołowy, ryż na mleku        
  Maślanka        
  Samodzielnie przygotowany jogurt owocowy        
  Mleko w proszku        
  Serwatka        
  Sery twarde (np. Emmentaler, Chaster, Cheddar, Parmezan)   X    
  Sery półtwarde (np. Tylżycki, Edamski, Roquefort, Gouda)   X    
  Sery miękkie (np. Comembert, Brie)        
  Sery z kwaśnego mleka (np. Harzer)        
  Ser z surowego mleka        
  Biały i niebieski ser pleśniowy        
  Ser topiony       X
  Lody        
  Produkt "light"        
  MIĘSO, DRÓB, RYBY i ICH PRZETWORY        
  Gotowe mięso peklowane (np. golonka, ozór)        
  Szynka surowa, bekon        
  Szynka gotowana, mięso w galarecie        
  Wieprzowina        
  Podroby (mogą być też zawarte w kiełbasie)        
  Surowe kiełbasy, także wędzone (np. salami, serwolatka, metka, sucha kiełbasa)        
  Kiełbasy parzone (np. biała kiełbasa do smażenia, mortadela, parówki wiedeńskie, kabanosy)         
  Pasztetowa, pasztety        
  Łosoś, sardela   X    
  Skorupiaki (np. kraby, małże, ostrygi, homar)   X    
  Śledź, tuńczyk, sardynka, makrela   X   X
  Szczupak        
  Ryby marynowane lub konserwowane przez solenie, wędzone        
  Wszystkie konserwy mięsne i rybne   X    
  Kawior        
  PRZYPRAWY        
  Papryka, oregano, kominek, pieprz, pieprz kajeński X      
  Curry X      
  Goździki        
  Olejek anyżowy, nasiona anyżu        
  Cynamon X      
  ARTYKUŁY DELIKATESOWE (sałatki, dressingi, sosy, majonez, pasta pomidorowa)        
  Wszystkie produkty gotowe        
  Keczup, koncentrat pomidorowy       X
  Chrzan        
  Ocet (również ocet winny, stołowy jabłkowy)        
  Musztarda        
  Sos sojowy, sfermentowane produkty na podłożu soi       X
  Sos "Worcester" X      
  Wyciągi drożdży        
  SŁODYCZE, DESERY, PRODUKTY DO SMAROWANIA CHLEBA        
  Z orzeszkami ziemnymi       X
  Z nugatem orzechowym        
  Z czekoladą   X   X
  Z migdałami X     X
  Z marcepanem       X
  Karmel twardy i miękki        
  Marmolada produkowana przemysłowo        
  Margaryna       X
  Produkty roślinne do smarowania chleba        
  Miód X      
  Słodycze o obniżonej kaloryczności        
  Cukierki, guma do żucia X      
  Lukrecja        
  Gotowe desery (np. puddingi, sosy)        
  NAPOJE        
  Cola        
  Rumianek        
  Soki owocowe (nikiel zawierają kwaśne soki)       X
  Lemoniada, napoje gazowane, tonik, ciepłe i zimne napoje z dodatkami spożywczymi, napoje "light", napoje izotoniczne        
  Soki warzywne        
  Kawa, herbata (zielona, czarna), kakao        X
  Wino, piwo X X   X
  Piwo bezalkoholowe, wino musujące, szampan        
  Napoje alkoholowe wysokoprocentowe